ශ්රී ලංකා රේගු දෙපාර්තමේන්තුව 2026 වර්ෂය සඳහා රජය විසින් ලබා දී ඇති දැවැන්ත ආදායම් ඉලක්කය කරා යන ගමනේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් පසුගිය මැයි 12 වැනිදා පසු කළේය. ඒ අනුව, වසරේ මුල් දින 132ක කාලය තුළ පමණක් රුපියල් ට්රිලියනයක (රුපියල් බිලියන 1,000ක) ආදායම් සීමාව ඉක්මවා යාමට රේගුව සමත්ව ඇත.
කාලසීමාව සහ ප්රගතිය
පසුගිය 2025 වසරේදී රුපියල් ට්රිලියනයේ සීමාව පසු කිරීමට රේගුවට මාස 6ක (ජූලි මාසය දක්වා) කාලයක් ගත විය. එහෙත් මෙවර එම ඉලක්කය මැයි මස මැද භාගය වන විට සපුරා ගැනීමට හැකි වීම විශේෂත්වයකි.
- වත්මන් ආදායම: රේගු මාධ්ය ප්රකාශක චන්දන පුංචිහේවා මහතාට අනුව, මේ වන විට රේගු ආදායම රුපියල් ට්රිලියන 1.18 දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
- ඉලක්කය: 2026 වසර සඳහා රේගුවට ලබා දී ඇති සමස්ත ආදායම් ඉලක්කය රුපියල් ට්රිලියන 2.206 කි. වසරේ අඩක් ගෙවී යාමටත් පෙර ඉන් 50% කට ආසන්න ප්රමාණයක් සපුරා ගැනීමට රේගුව සමත්ව ඇත.
ආදායම ඉහළ යාමට බලපෑ සාධක
මෙම වාර්තාගත ආදායම් වර්ධනය සඳහා ප්රධාන හේතු කිහිපයක් බලපා ඇති බව රේගු නිලධාරීහු පෙන්වා දෙති:
- වැඩි දියුණු කළ තක්සේරු ක්රමවේද: භාණ්ඩ ආනයනයේදී සිදුවන “අඩු තක්සේරු කිරීම්” (Under-invoicing) සහ වැරදි ලෙස භාණ්ඩ වර්ගීකරණය කිරීම් වැළැක්වීම සඳහා ක්රියාත්මක කළ දැඩි අධීක්ෂණ ක්රියාවලිය.
- ආනයන පරිමාව ඉහළ යාම: ආර්ථිකය ස්ථාවර වීමත් සමඟ පාරිභෝගික භාණ්ඩ සහ කර්මාන්ත සඳහා අවශ්ය අමුද්රව්ය ආනයනය ඉහළ යාම.
- භූ-දේශපාලනික බලපෑම්: මැදපෙරදිග අර්බුදය හේතුවෙන් සමුද්රීය ගමන් මාර්ග වෙනස් වීම නිසා, ශ්රී ලංකාව හරහා ප්රති-අපනයනය (Re-export) කෙරෙන භාණ්ඩ ප්රමාණය ඉහළ යාම ද රේගු ආදායමට වක්රව දායක වී ඇත.
- ඩිජිටල්කරණය: රේගු පද්ධති වඩාත් කාර්යක්ෂම ලෙස ඩිජිටල්කරණය කිරීම හරහා ආදායම් කාන්දුවීම් අවම කිරීම.
මාසික කාර්යසාධනය
2026 වසරේ ගතවූ සෑම මාසයකම රේගුව තමන්ට නියමිත ආදායම් ඉලක්ක ඉක්මවා ගොස් ඇත. විශේෂයෙන්ම පසුගිය අප්රේල් මාසයේදී රුපියල් බිලියන 236.5 ක වාර්තාගත ආදායමක් උපයා ඇති අතර, එය මාසිකව වාර්තා වූ ඉහළම ආදායම ලෙස සැලකේ.
ජාතික ආර්ථිකයට මෙහි වැදගත්කම
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති කරගෙන තිබෙන එකඟතා අනුව රජයේ ආදායම් ඉලක්ක සපුරා ගැනීම අතිශය තීරණාත්මක වේ. රේගු ආදායම මෙලෙස ඉහළ යාම හරහා:
- රජයේ මූල්ය හිඟය පියවා ගැනීමට හැකි වීම.
- අත්යවශ්ය මහජන සේවා සඳහා ප්රතිපාදන වෙන් කිරීමට රජයට ඇති හැකියාව ශක්තිමත් වීම.
- ශ්රී ලංකාවේ ණය ගෙවීමේ හැකියාව පිළිබඳ ජාත්යන්තර විශ්වාසය තහවුරු වීම.
රේගු ආදායම ඉහළ යාම යහපත් ලක්ෂණයක් වුවද, එය ආනයන මත පමණක් පදනම් වූවක් නොවී නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් හරහා දිරිමත් විය යුතු බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයන්ගේ අදහසයි. එසේම, ඉදිරියේදී වාහන ආනයනය සඳහා පවතින සීමා ලිහිල් වුවහොත් මෙම ආදායම තවදුරටත් සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.