දේශීය අවශ්යතා සපුරාලීමට මෙන්ම දකුණු ආසියානු කලාපීය ඉල්ලුමට සේවා සැපයිය හැකි මට්ටමේ කෘතිම බුද්ධි (AI) දත්ත මධ්යස්ථාන (Data Centres) ජාලයක් ශ්රී ලංකාව තුළ ස්ථාපිත කිරීමට රජය මූලික පියවර ගනිමින් සිටින බව ඩිජිටල් ආර්ථික කටයුතු පිළිබඳ නියෝජ්ය අමාත්ය එරංග වීරරත්න මහතා ප්රකාශ කළේය. රටට නව විදේශ විනිමය මාර්ගයක් උත්පාදනය කර දීම මෙම ව්යාපෘතියේ ප්රධානතම අරමුණක් බව හෙතෙම පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ආර්ථික අභිලාෂයන් පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් නියෝජ්ය අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේ, මෙම AI දත්ත මධ්යස්ථාන යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා අවශ්ය වන ප්රසම්පාදන ක්රියාවලීන් (Procurement processes) මේ වන විටත් සක්රීයව ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින බවයි.
“අපේ අරමුණ ලංකාවේ අවශ්යතා පියවා ගැනීම විතරක් නෙවෙයි. සමස්ත කලාපයටම AI දත්ත මධ්යස්ථාන සේවා සැපයිය හැකි තාක්ෂණික ප්රජාවක් සහ යටිතල පද්ධතියක් ශ්රී ලංකාව තුළ නිර්මාණය කිරීමයි. මේ හරහා අනාගතයේදී විශාල විදේශ විනිමය ප්රමාණයක් රට තුළට ගලා ඒමට මඟ පෑදෙනවා.”
හරිත බලශක්තිය සහ තිරසාර තාක්ෂණය
ගෝලීය වශයෙන් AI තාක්ෂණයන් සඳහා වන ඉල්ලුම සීඝ්රයෙන් ඉහළ යද්දී, ශ්රී ලංකාවට මේ හරහා කලාපීය කේන්ද්රස්ථානයක් (Regional Hub) වීමේ අනගි අවස්ථාවක් උදාවී ඇති බව රජය විශ්වාස කරයි. විශේෂයෙන්ම අධික විදුලි පිරිවැයක් සහ සිසිලන පද්ධති අවශ්ය වන මෙවැනි දත්ත මධ්යස්ථාන සඳහා ශ්රී ලංකාවේ පවතින පුනර්ජනනීය බලශක්ති (Renewable energy) හැකියාව උපරිමයෙන් භාවිත කළ හැකි බව නියෝජ්ය අමාත්යවරයා පැහැදිලි කළේය.
කාබන් විමෝචනය අවම කරමින්, පරිසර හිතකාමී හරිත බලශක්තියෙන් ක්රියාත්මක වන AI දත්ත මධ්යස්ථාන බිහිකිරීම මඟින් ජාත්යන්තර ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට ද ශ්රී ලංකාවට අවස්ථාව හිමිවේ.
දේශීය අනන්යතාව රැකගැනීමට LLM පද්ධතියක්
හුදෙක් විදේශීය AI තාක්ෂණයන් පරිභෝජනය කරන රටක් බවට පත් නොවී, එම තාක්ෂණයන් දේශීයව නිර්මාණය කළ හැකි නිපුන ශ්රම බලකායක් (Skilled workforce) රට තුළ බිහිකිරීමේ වැදගත්කම ද මෙහිදී අවධාරණය කෙරිණි.
රටේ ස්වෛරීභාවය සහ සංස්කෘතික උරුමයන් රැකගැනීම සඳහා ශ්රී ලංකාවටම ආවේණික වූ, දේශීය භාෂාවන් සහ සමාජීය පසුබිම නිරූපණය වන “මහා පරිමාණ භාෂා ආකෘතියක්” (Large Language Model – LLM) සංවර්ධනය කිරීමේ අවශ්යතාව ද නියෝජ්ය අමාත්යවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
වත්මන් ප්රගතිය සහ පසුබිම (Extra Context)
ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්යාංශය සහ ශ්රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලය (BOI) එක්ව මෙරට ස්වෛරී දත්ත මධ්යස්ථාන සහ වලාකුළු පරිගණක (Cloud infrastructure) යටිතල පහසුකම් පුළුල් කිරීම සඳහා ජාත්යන්තර ආයෝජකයන්ගෙන් තොරතුරු කැඳවීමේ (RFI) මූලික පියවර පසුගියදා අවසන් කරන ලදී.
මීට අමතරව, ශ්රී ලංකාවේ ජාතික AI උපායමාර්ගය සහ “පොදු යහපත උදෙසා AI” (AI for Public Good) වැඩසටහන ශක්තිමත් කිරීම වෙනුවෙන් බිල් සහ මෙලින්ඩා ගේට්ස් පදනම (Gates Foundation) සමඟ ද රජය මේ වන විට තාක්ෂණික සහ උපදෙස් මට්ටමේ සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇත. එමෙන්ම රජයේ ආයතන අතර විධිමත් ලෙස දත්ත හුවමාරු කර ගැනීම සඳහා “ජාතික දත්ත හුවමාරු මධ්යස්ථානයක්” (National Data Exchange Centre) පිහිටුවීමට ද කැබිනට් අනුමැතිය හිමිවීමට නියමිතය.