මෙරට බදු පරිපාලන ව්යුහය උඩුයටිකුරු කරන වැදගත් තීරණ කිහිපයක් ඇතුළත් “දේශීය ආදායම් (සංශෝධන) පනත් කෙටුම්පත” සඳහා කථානායක වෛද්ය ජගත් වික්රමරත්න මහතා සිය නිල සහතිකය සටහන් කර තිබේ. පාර්ලිමේන්තු ආරංචි මාර්ග තහවුරු කරන පරිදි කථානායකවරයා විසින් මෙම සහතිකය තබනු ලැබුවේ 2026 ජූනි මස 03 වැනිදාය.
ඒ අනුව, මෙම පනත් කෙටුම්පත මින් ඉදිරියට “2026 අංක 11 දරන දේශීය ආදායම් (සංශෝධන) පනත” ලෙස මෙරට නීති පද්ධතිය තුළ නිල වශයෙන් බලාත්මක වනු ඇත. 2017 අංක 24 දරන ප්රධාන දේශීය ආදායම් පනත වඩාත් ශක්තිමත් කිරීම උදෙසා ගෙන ආ මෙම නව සංශෝධන කෙටුම්පත, ඉකුත් මැයි 19 වනදා පාර්ලිමේන්තුවේදී පැවැත්වුණු දෙවැනි වර කියවීමේ විවාදයේදී සංශෝධන සහිතව සම්මත විය.
පනතේ ප්රධානතම අරමුණු
මෙම නව සංශෝධන මඟින් ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත බදු ක්රියාවලිය වඩාත් විධිමත් කිරීමට අපේක්ෂා කරන අතර, එහි ප්රධාන අරමුණු මෙසේය:
- නවීකරණය: සාම්ප්රදායික බදු පරිපාලන ක්රියාවලීන් නවීන තාක්ෂණයට අනුකූලව යාවත්කාලීන කිරීම.
- නීති බලාත්මක කිරීම: බදු පැහැර හරින්නන් වැළැක්වීම සහ බදු නීති ක්රියාත්මක කිරීමේ බලතල ශක්තිමත් කිරීම.
- ගණනය කිරීම් නිවැරදි කිරීම: බදු අඩු කිරීම් සහ බදු ගණනය කිරීම් වඩාත් විනිවිදභාවයකින් සහ නිරවද්යතාවයකින් යුතුව සිදු කිරීම.
- ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්: කළු සල්ලි ජාවාරම් හෙවත් මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීම සඳහා වන නීතිමය ශ්රම ශක්තිය ඉහළ නැංවීම.
මෙතෙක් සිදු වූ සුවිශේෂීම වෙනස්කම්
මෙම නව සංශෝධන පනත හරහා මෙරට සාමාන්ය ජනතාවට සහ ව්යාපාරික ක්ෂේත්රයට සෘජුවම බලපාන සුවිශේෂී වෙනස්කම් කිහිපයක් හඳුන්වා දී ඇත:
| හඳුන්වා දුන් ප්රධාන වෙනස්කම් | එහි බලපෑම සහ ක්රියාත්මක වන ආකාරය |
| TIN අංකය අනිවාර්ය කිරීම | විශේෂිත සහ සුවිශේෂී මූල්ය ගනුදෙනුවලදී බදු ගෙවන්නන් හඳුනාගැනීමේ අංකය (Taxpayer Identification Number) භාවිතය අනිවාර්ය වේ. |
| ආදායම් ගණන ක්රමවේද | පුද්ගලයන්ගේ සහ ආයතනවල ආදායම් ගණනය කිරීම් සිදුවන ආකාරය පිළිබඳව නව සංශෝධන එකතු කර ඇත. |
| බදු නිදහස් කිරීම් පැහැදිලි කිරීම | රටේ උපායමාර්ගික ආර්ථික අවශ්යතාවලට දායක වන විශේෂිත ව්යාපෘති සහ ව්යාපාර සඳහා ලබාදෙන බදු සහන වඩාත් පැහැදිලිව වර්ගීකරණය කර ඇත. |
| තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීමේ පරාසය | බදු විගණන කටයුතු සඳහා අදාළ රාජ්ය බලධාරීන් වෙත මූල්ය තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීමේ පරාසය පුළුල් කර ඇත. |
විශේෂ සටහන: මෙම පනත සම්මත වීමත් සමඟ මෙරට මූල්ය විනය උපරිම මට්ටමකින් පවත්වා ගැනීමට හැකිවනු ඇතැයි මුදල් අමාත්යාංශය බලාපොරොත්තු වේ. නව බදු ප්රතිපත්ති සහ මූල්ය ක්රමවේද පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් දැනුවත් කිරීමේ විශේෂ වැඩසටහනක් ද ඉදිරියේදී පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයේදී පැවැත්වීමට කටයුතු සූදානම් කර ඇත.