ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) යටතේ ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ වැඩපිළිවෙළට අදාළ ඒකාබද්ධ පස්වන සහ හයවන සමාලෝචන සාර්ථකව අවසන් කර තිබේ. ඒ අනුව ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 695ක (SDR මිලියන 508ක) ණය වාරිකයක් ශ්රී ලංකාව වෙත වහාම මුදාහැරීමට IMF විධායක සභාව අනුමැතිය ලබා දී ඇත.
මෙම නවතම වාරිකයත් සමඟ, මේ දක්වා ශ්රී ලංකාවට අනුමත වී ඇති සමස්ත IMF මූල්ය ආධාර ප්රමාණය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.4ක් දක්වා ඉහළ යයි.
මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය සහ ඉකුත් වසරේ මෙරටට දැඩි බලපෑම් එල්ල කළ ‘ඩිට්වා’ (Ditwah) සුළි කුණාටුවේ බලපෑම හමුවේ වුවද, ශ්රී ලංකාව පෙන්වා ඇති ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ ප්රගතිය “සතුටුදායක මට්ටමක” පවතින බව මූල්ය අරමුදල පවසයි.
2025 දෙසැම්බර් අවසානය සඳහා නියමිතව තිබූ සියලුම ප්රමාණාත්මක කාර්යසාධන නිර්ණායක ශ්රී ලංකාව සපුරා ඇති අතර, ව්යුහාත්මක මිණුම්දඬු බහුතරයක් නියමිත පරිදි හෝ සුළු ප්රමාදයන් සහිතව ක්රියාත්මක කර තිබේ. එමෙන්ම ඉන්ධන සහ විදුලි ගාස්තු පිරිවැය පියවා ගැනීමේ මිල සූත්ර ක්රමවේදයන් යළි ස්ථාපිත කිරීමේ පූර්ව කොන්දේසි ද රජය විසින් සම්පූර්ණ කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යා යුතු කාර්යසාධන නිර්ණායක දෙකක් සපුරාලීමට ශ්රී ලංකාව අපොහොසත් වී ඇති බව IMF වාර්තාව පෙන්වා දෙයි. ඒවා නම්:
- අලුතින් විදේශීය ගෙවීම් හිඟයන් ඇති කර නොගැනීම.
- ආනයන සීමා පැනවීමෙන් හෝ ඒවා දැඩි කිරීමෙන් වැළකී සිටීම (විශේෂයෙන් වාහන ආනයන අධිභාර පැනවීම් වැනි පියවර).
ශ්රී ලංකා මහා භාණ්ඩාගාරයට එල්ල වූ සයිබර් ප්රහාරයක් (Cybercrime incident) හේතුවෙන් ඕස්ට්රේලියානු රජයට ගෙවීමට තිබූ ඩොලර් මිලියන 2.5ක විදේශ ණය මුදලක් නියමිත වේලාවට ගෙවීමට නොහැකි වීම සම්බන්ධෙයන් අදහස් දක්වමින් IMF ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඒ හේතුවෙන් විදේශීය ගෙවීම් හිඟයන් ඇති නොකර ගැනීමේ කොන්දේසිය ලංකාව අතින් ඇති බවයි.
මැදපෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ යාම සහ ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවන් හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් IMF ආයතනය පහත අනාවැකි පළ කර ඇත.
- ආර්ථික වර්ධන වේගය: 2025 වසරේ පැවති 5%ක වර්ධන වේගය, 2026 වසරේදී 3%ක් දක්වා මන්දගාමී වනු ඇත.
- උද්ධමනය: 2026 වසරේදී සාමාන්ය උද්ධමනය 5% දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
- ජංගම ගිණුම් ශේෂය: සංචාරක ආදායම් පහත වැටීම සහ ඉහළ ආනයන වියදම් හේතුවෙන් ජංගම ගිණුම නැවතත් හිඟයක් (deficit) කරා ගමන් කරනු ඇත.
“ඩිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් සිදු වූ හානි ප්රතිසංස්කරණය සහ සහන පැකේජ හේතුවෙන් 2026 වසරේදී රජයේ මූල්ය ප්රතිපත්ති ලිහිල් කිරීම (Fiscal easing) සාධාරණයි. නමුත් 2027 වසරේ සිට ශ්රී ලංකාව නැවතත් සිය ප්රාථමික අයවැය ඉලක්ක වෙත පැමිණීම අනිවාර්යය වෙනවා.”
— කෙන්ජි ඔකාමුරා (IMF නියෝජ්ය කළමනාකාර අධ්යක්ෂ)
දිගුකාලීන ආර්ථික ස්ථාවරත්වය උදෙසා අඛණ්ඩව රාජ්ය ආදායම් උපයා ගැනීම, රාජ්ය මුදල් කළමනාකරණය, විදුලිබල ක්ෂේත්රයේ ප්රතිසංස්කරණ සහ දැනට අවසන් වෙමින් පවතින ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ කටයුතු සාර්ථක කර ගැනීම අත්යවශ්ය බව ද IMF අවධාරණය කර .ඇත