මෙරට රාජ්ය මූල්ය විනය, විනිවිදභාවය සහ වගවීම ඉහළ නැංවීම සඳහා මෑතකදී හඳුන්වා දුන් “2024 අංක 44 දරන රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණ පනතේ” (Public Finance Management Act) 51 වැනි වගන්තියේ ප්රතිපාදනවලට අනුව, 2025 වර්ෂය සඳහා වන අවසාන අයවැය තත්ත්ව වාර්තාව (Annual Report) පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා අමාත්ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය හිමිව තිබේ.
මුදල්, ක්රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද යෝජනාවකට මෙලෙස කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලැබී ඇත.
නව පනත සහ නීතිමය පසුබිම
මීට පෙර ක්රියාත්මක වූ 2003 අංක 3 දරන මූල්ය කළමනාකරණ (වගකීම) පනත වෙනුවට, වඩාත් දැඩි සහ විධිමත් මූල්ය නීති පද්ධතියක් රට තුළ ස්ථාපිත කරමින් 2024 වසරේ අගභාගයේදී මෙම නව රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණ පනත බලාත්මක කරන ලදී. පනතේ නව රෙගුලාසිවලට අනුව සෑම වර්ෂයක්ම අවසානයේ රජයේ නිල අයවැය තත්ත්වය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තාවක් මහජනතාව වෙත නිකුත් කිරීම සහ එය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්ය වේ.
ඒ අනුව, මුදල්, ක්රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශය විසින් සකස් කරන ලද 2025 වර්ෂයේ අවසාන අයවැය තත්ත්ව වාර්තාව මේ වන විට එම අමාත්යාංශයේ නිල වෙබ් අඩවිය (www.treasury.gov.lk) හරහා මහජන ප්රදර්ශනය සඳහා ද ප්රසිද්ධ කර තිබේ.
වාර්තාවේ අඩංගු ප්රධාන කරුණු
මෙම නිල වාර්ෂික වාර්තාව මඟින් 2025 වසරේ ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයේ සැබෑ ස්වභාවය සහ ඉදිරි මූල්ය උපාය මාර්ග පිළිබඳ පුළුල් විශ්ලේෂණයක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, එහි අඩංගු ප්රධාන අංශ මෙසේය:
- රාජ්ය මූල්ය ප්රතිපත්ති සහ අභියෝග: රජය අනුගමනය කළ මූල්ය උපාය මාර්ග සහ සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය රැක ගැනීමට මුහුණ දීමට සිදු වූ අභියෝග.
- ආර්ථික සහ සමාජයීය දර්ශක: සියලුම ආර්ථික ක්ෂේත්ර ආවරණය වන පරිදි 2025 වසරේ දේශීය ආර්ථික ප්රවණතා, සමාජ-ආර්ථික දර්ශක මෙන්ම ගෝලීය ආර්ථික වර්ධනයේ බලපෑම.
- ආදායම් සහ වැය ලේඛන: රජයේ සමස්ත ආදායම් සහ වියදම් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක දත්ත සහ මුදල් ප්රවාහ කළමනාකරණය (Cash flow management).
- ණය ව්යුහය සහ අයවැය පියවීම: අයවැය හිඟය පියවා ගැනීම සඳහා අරමුදල් සපයාගත් ආකාරය, දේශීය හා විදේශීය ණය ප්රතිව්යුහගතකරණයෙන් පසු පවතින වත්මන් ණය ව්යුහය (Loan structure) පිළිබඳ විග්රහය.
විශේෂ වැදගත්කම: මෙම නව ක්රමවේදය හරහා රජයේ මූල්ය මෙහෙයුම් සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පවතින බලතල තවදුරටත් ශක්තිමත් වන අතර, මහජන මුදල් පරිහරණය පිළිබඳව ජනතාවට පවතින තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය සහ විනිවිදභාවය තහවුරු වෙයි.