වසර ගණනාවක සිට අඛණ්ඩව කල් යමින් පවතින පළාත් සභා මැතිවරණය කඩිනමින් පවත්වා අවසන් කිරීම සඳහා, තාවකාලික පියවරක් ලෙස “පැරණි සමානුපාත ඡන්ද ක්රමය” (Old Electoral System) අනුගමනය කිරීමට මෙරට සියලුම ප්රධාන දේශපාලන පක්ෂ පොදු එකඟතාවකට පැමිණ තිබේ. පාලක ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ඇතුළු පක්ෂ ගණනාවක් මෙම තීරණයට නිල වශයෙන් සහාය පළ කර ඇත.
නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක් සඳහා වූ ජනතා ව්යාපාරය (PAFFREL) විසින් කොළඹදී සංවිධානය කරන ලද සර්ව පාක්ෂික සාකච්ඡාවකදී මෙම තීරණාත්මක එකඟතාවයට එළඹුණි. මෙම හමුව සඳහා පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන සහ නියෝජනය නොකරන දේශපාලන පක්ෂවල නායකයින් සහ ප්රධාන ලේකම්වරුන් 50කට අධික පිරිසක් සහභාගී වී සිටි අතර, ජාතික ජන බලවේගයේ (NPP) ප්රධාන ලේකම් වෛද්ය නිහාල් අබේසිංහ මහතා ද මෙම ඒකාබද්ධ යෝජනාවට අත්සන් තබමින් ඊට නිල අනුමැතිය ලබා දුන්නේය.
ප්රජාතන්ත්රවාදී හිඩැස සහ වගකීම
සාකච්ඡාව ආරම්භ කරමින් පැෆ්රල් සංවිධානයේ විධායක අධ්යක්ෂ රෝහණ හෙට්ටිආරච්චි මහතා පෙන්වා දුන්නේ පළාත් සභා මැතිවරණය වසර 10කට අධික කාලයක් තිස්සේ ප්රමාද වී ඇති බවයි.
“ලංකාවේ අවසන් වරට පළාත් සභා මැතිවරණයක් පැවැත්වුණේ 2014 වසරේ ඌව පළාත් සභාව සඳහායි. ඉන්පසු 2017 වන විට උතුරු සහ නැගෙනහිර ඇතුළු සෙසු පළාත් සභාවල නිල කාලය අවසන් වුණා. සැබවින්ම, වාර තුනක් තිස්සේ ජනතාවට තමන්ගේ පළාත් නියෝජිතයන් පත් කර ගැනීමට තිබූ ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතිය අහිමි වී තිබෙනවා. මේ කාලය තුළ රට පාලනය කළ සියලුම පක්ෂ මේ සම්බන්ධයෙන් වගකීම භාරගත යුතුයි.” — රෝහණ හෙට්ටිආරච්චි (විධායක අධ්යක්ෂ, පැෆ්රල්)
වත්මන් රාජ්ය පාලන බලය ජාතික ජන බලවේගය සතු බැවින්, මෙම මැතිවරණ අර්බුදය විසඳීම සඳහා සියලු පක්ෂවල එකඟතාව සහිත නිර්දේශ ලබාගෙන මැතිවරණය කඩිනම් කිරීම මෙම සාකච්ඡාවේ ප්රධාන අරමුණ වූ බව ද හෙතෙම සඳහන් කළේය.
පැරණි ක්රමයට හැරීමේ නීතිමය පසුබිම
වත්මන් මැතිවරණ නීතිමය අර්බුදයට හේතු වී ඇත්තේ 2017 අංක 17 දරන පළාත් සභා මැතිවරණ (සංශෝධන) පනතයි. එමඟින් හඳුන්වා දුන් “මිශ්ර සමානුපාත නියෝජන ක්රමය” ක්රියාත්මක කිරීමට නම් සීමා නිර්ණය කිරීමේ (Delimitation) ක්රියාවලිය සම්පූර්ණ විය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, වසර ගණනාවක් තිස්සේ එම සීමා නිර්ණය වාර්තාව පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත කර ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා මැතිවරණය නීතිමය වශයෙන් සිරවී පැවතුණි.
දැනට පවතින මෙම නීතිමය අවහිරතාවය මඟහැරීමට ඇති එකම විකල්පය වන්නේ, අතුරු පියවරක් ලෙස නැවත පැරණි සමානුපාත ක්රමයටම මැතිවරණය පැවැත්වීමට අවශ්ය නීතිමය ප්රතිතිපාදන සකස් කිරීමයි.
මීළඟ පියවර
සාකච්ඡාවට එක්වූ පක්ෂ නියෝජිතයන් ඒකමතිකව තීරණය කළේ, පැරණි ඡන්ද ක්රමය යටතේ කඩිනමින් මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා වන මෙම ඒකාබද්ධ යෝජනාව පළාත් සභා මැතිවරණ ක්රමය තේරීම සඳහා පත් කර ඇති පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාව වෙත (Parliamentary Select Committee) ඉදිරිපත් කිරීමටයි. සියලුම පක්ෂ නායකයින් අත්සන් තැබූ එම නිල ලේඛනය ඉදිරි දින කිහිපය තුළ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව වෙත නිල වශයෙන් භාරදීමට නියමිතය.
පළාත් සභා දැනට මහජන නියෝජිතයන්ගෙන් තොරව, ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද ආණ්ඩුකාරවරුන් යටතේ පාලනය වන බැවින්, මෙම පක්ෂ එකඟතාවය හරහා මෙරට විමධ්යගත ප්රජාතන්ත්රවාදය නැවත ස්ථාපිත කිරීමට හැකි වනු ඇතැයි දේශපාලන විචාරකයෝ විශ්වාසය පළ කරති.